تفاهم‌نامه ایرانداک و سازمان بازرسی برای ارتقای سلامت علمی کشور

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، در مراسمی با حضور مقامات ارشد سازمان بازرسی کل کشور و پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تفاهم‌نامه همکاری مشترک بین دو نهاد به امضا رسید. این تفاهم‌نامه در راستای نیل به اهداف عالیه سند تحول و تعالی قوه قضائیه و به عنوان بستری برای همگرایی و همکاری‌های طرفین با هدف ایجاد شناخت مشترک از مسائل و چالش‌های موجود حوزه نظارت و بازرسی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های کارشناسی و نخبگانی طرفین در جهت تدوین و نهادینه‌سازی راهکارهای مطلوب حل مسائل کشور؛ منعقد شد.

در این مراسم که ۳۱ خردادماه ۱۴۰۵، در ساختمان مرکزی سازمان بازرسی کل کشور برگزار شد، محمدامین کیخای فرزانه، مدیر مرکز آموزش و پژوهش مبارزه با فساد و سلامت اداری سازمان بازرسی، با اشاره به جایگاه قانونی این سازمان مبتنی بر قانون اساسی، اظهار داشت: سازمان بازرسی کل کشور بر اساس قانون اساسی، دو وظیفه مهم اجرای صحیح قوانین و جریان‌یافتن صحیح امور را بر عهده دارد. در دوره تحول و تعالی، رویکرد ما بر استفاده از تمام ظرفیت‌های علمی کشور برای تحقق این مأموریت‌ها استوار بوده است.

وی با تأکید بر نقش راهبردی ایرانداک، افزود: مجموعه ایرانداک نه یک پژوهشگاه صرف، بلکه یک پژوهشگاه پشتیبان و راهبر کل عرصه‌های علمی کشور است. این مجموعه مخزنی از داشته‌های علمی کشور محسوب می‌شود و اگر قرار است مدیریت دانش در کشور اتفاق بیفتد، راهبر آن در حوزه دستگاه‌های اجرایی و وزارتخانه‌های راهبردی، ایرانداک است.

فرزانه با اشاره به وجود انحرافات و استنکاف برخی مجموعه‌ها از همکاری با ایرانداک، خاطرنشان کرد: متأسفانه بعضی از مجموعه‌ها از همکاری با ایرانداک خودداری می‌کنند و این خود یک انحراف است. امیدواریم این تفاهم‌نامه بتواند موانع را برطرف کرده و زمینه استفاده سازمان بازرسی از این مخزن عظیم علمی را فراهم آورد.

احمد رحمانیان، قائم‌مقام سازمان بازرسی کل کشور، نیز در این مراسم با گرامیداشت هفته قوه قضائیه و تسلیت ایام محرم و شهادت دانشمندان کشور، به نقش حیاتی مراکز علمی در استقلال کشور اشاره کرد و گفت: دشمن امروز به این نتیجه رسیده است که یکی از راه‌های ضربه زدن به یک ملت مستقل، ضربه به حوزه علمی و پژوهشی آن کشور است. شهادت دانشمندان و فرماندهان ما، نشان‌دهنده این واقعیت تلخ است. این مسئولیت فعالان حوزه علمی را دوچندان می‌کند.

وی با تأکید بر رویکرد علم‌محور در فعالیت‌های نظارتی، افزود: هر اقدامی که پیوست علمی نداشته باشد، محکوم به شکست است. در دوره تحول و تعالی، یکی از محورهای ویژه ما، علم‌پایه بودن فعالیت‌های نظارت و بازرسی بوده است. خوشبختانه با این رویکرد، موفق به شناسایی ۲۱۴ آسیب کلان در کشور شدیم که حدود ۷۴ مورد از آنها مسدود یا مهار شده است. این تفاهم‌نامه می‌تواند به ما در ادامه این مسیر کمک کند.

در ادامه محمد حسن‌زاده، رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، ضمن تشکر از مسئولان سازمان بازرسی، به توانمندی‌های این پژوهشگاه اشاره کرد و گفت: ایرانداک دارای ماهیتی دوگانه است. از یک سو، یک پژوهشگاه تخصصی در حوزه علوم و فناوری اطلاعات است که با بهره‌گیری از آزمایشگاه‌های پیشرفته از جمله آزمایشگاه هوش مصنوعی، به سازمان‌های مختلف خدمات ارائه می‌دهد. از سوی دیگر، به عنوان متولی اصلی مدیریت اطلاعات علمی کشور، با تمام دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی در ارتباط است و سامانه‌های ملی مانند ثبت پایان‌نامه‌ها، همانندجویی و تأمین پایگاه‌های اطلاعاتی خارجی را مدیریت می‌کند.

حسن‌زاده با بیان اینکه در طول جنگ اخیر، تنها اتصالی که قطع نشد، پایگاه‌های علمی بودند، افزود: با وجود قطع کامل اینترنت، دسترسی دانشگاه‌ها به پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی حفظ شد و این افتخار بزرگی برای مجموعه ماست.

وی با اشاره به سابقه ۶۰ ساله ایرانداک، گفت: بودجه فعلی ما حدود یک‌ششم بودجه اولیه است و نیروی انسانی از ۳۸۴ نفر به ۱۲۰ نفر کاهش یافته، اما فعالیت‌های ما حدود ده برابر شده است. در حال حاضر ضریب بهره‌وری در ایرانداک حداقل ۱۷۰ درصد است و این حاصل تلاش جهادی همکارانم بوده است …

رئیس ایرانداک در ادامه به قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی اشاره کرد و گفت: خوشبختانه با اصلاح آیین‌نامه اجرایی این قانون در دولت شهید رئیسی، ایرانداک به عنوان تنها متولی شناسایی شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که وزارت علوم که بیشترین همکاری را با ما دارد، کمترین تعداد مقاله‌های بازپس‌فرستاده شده (Retraction) را در دنیا دارد، در حالی که مجموعه‌هایی که کمترین همکاری را با ما داشته‌اند، بیشترین ریترکشن را ثبت کرده‌اند. این نشان می‌دهد که سلامت علمی در داخل، به اعتبار نظام علمی کشور در خارج منجر می‌شود.

رئیس پژوهشگاه در پایان با اعلام آمادگی کامل ایرانداک برای همکاری با سازمان بازرسی، خاطرنشان کرد: ما آماده ارائه هرگونه خدمات پژوهشی، طراحی سامانه، تحلیل داده‌های علمی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های شاهدمحور هستیم. امیدواریم این تفاهم‌نامه، گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت و کارآمدی نظام علمی کشور باشد.

گفتنی است این تفاهم‌نامه در راستای اجرای ماده یک قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی و با هدف هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی و نظارتی دو نهاد منعقد شده است. بر اساس این تفاهمنامه، قرار است همکاری‌های پژوهشی، آموزشی و فناورانه در حوزه‌های مختلف از جمله هوش مصنوعی، تحلیل داده‌های علمی و سامانه‌های نظارتی انجام شود.