چرا امام رضا(ع) به ایران آمد؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، محمدحسین رجبی‌دوانی استاد برجسته تاریخ اسلام در پاسخ به این سؤال گفت: امام رضا(سلام الله علیه) در دوره امامت خود با سه خلیفه جبار بنی‌عباس معاصر بوده‌اند. اول هارون‌الرشید است که بعد از شهادت امام کاظم علیه السلام، مراقب امام رضا علیه السلام بود که اگر امام تحرکاتی داشته باشد با حضرت برخورد کند، لذا امام رضا سلام الله علیه در دوران هارون جانب تقیه را مراعات می‌کردند و بهانه ای به دست او ندادند تا اینکه درسال 193 یعنی 10 سال بعد از آنکه امام رضا علیه السلام به امامت رسیده بودند، هارون مرد و فرزند او امین به خلافت رسید.

وی افزود: امین از همان ابتدای رسیدن به خلافت با برادر خود ‌مأمون که در خراسان حکومت می‌کرد سر ناسازگاری گذاشت و می‌خواست او را از ولایتعهدی خود عزل کند و برای پسر خود بیعت بگیرد، لذا با مقاومت ‌مأمون مواجه شد و درگیری شدیدی بین آنها رخ داد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع) تصریح کرد: در پنج سالی که امین به عنوان خلیفه مطرح هست امام رضا(علیه السلام) از یک آزادی نسبی برخوردار بود و می‌توانست مردم را مورد خطاب قرار دهد و آنها را در جهت حق رهنمون باشد، اما در سال 198 ‌مأمون موفق شد در یک نبرد نظامی امین را شکست دهد و بغداد را بگیرد و به دستور او امین کشته شد و خودش به خلافت رسید.

وی بیان کرد: خلافت ‌مأمون مواجه با تنش‌های زیادی بود. از جمله این تنش‌ها زیر بار نرفتن عباسیان، خویشاوندان او در بغداد بود که او را به خاطر کشتن برادرش که پیش از این خلیفه بوده است سرزنش می‌کردند و همچنین از جانب اکثریت عالم اسلام که اهل تسنن بودند او را به خاطر قتل امین در جایگاه خلافت شایسته نمی‌دیدند و بعضاً مشروعیت او را زیر سوال برده بودند.

رجبی‌دوانی گفت: از سویی دیگر شماری از علویان خویشاوندان امام رضا(علیه السلام) هم به سبب ظلم‌هایی که عباسیان به آنها کرده بودند قیام کردند و موفق شده بودند بخش‌های وسیعی از عراق امروز، حتی سرزمین حجاز تا یمن و همچنین بخش‌هایی از ایران مانند خوزستان امروز را فتح کنند و مشکلات فراوانی را برای حکومت ‌مأمون ایجاد کردند.

‌این استاد تاریخ اسلام اظهار کرد: مأمون با سختی و زحمت بسیار موفق شد که این قیام را سرکوب کند اما می‌دانست که آتش زیر خاکستر  است لذا با یک تیر چندین نشان را در نظر داشت و آن اینکه امام رضا(علیه السلام) را به سوی پایتخت خود مرو مرکز خراسان بزرگ قدیم بیاورد و با این کار هم عباسیان را تهدید کند که اگر بخواهید با من در بیافتید کاری خواهم کرد که خلافت از خاندان شما بیرون بیاید و به رقبای شما علویان سپرده شود.

وی اضافه کرد: همچنین برای اکثریت عالم اسلام که مشروعیت او را زیر سؤال برده بودند به این وسیله، یعنی با همکاری نزدیکی که از امام رضا(علیه السلام) خواهد گرفت و ولایتعهدی که به آن حضرت خواهد داد موجب می‌شود که آنها به خاطر حرمت فرزند رسول خدا و زهد و علم و تقوای او دیگر مشکلی با مشروعیت خلافت ‌مأمون نداشته باشند، چرا که اگر این حکومت مشروعیت نداشت، فرزند و نواده بزرگوار رسول خدا همکاری با آنها را نمی‌پذیرفت.

رجبی‌دوانی تأکید کرد: هدف دیگر او هم این بود که علویانی که مرتب قیام می‌کردند و خواهان سرنگونی حکومت عباسی بودند خلع سلاح خواهند شد؛ چرا که اگر امام رضا(علیه السلام) به عنوان مقام دوم به این مملکت معرفی شود دیگر علویان نمی‌توانند دست به قیام و انقلاب بزنند، چرا که بزرگ آنها و سرشناس‌ترین شخصیت علویان که امام رضا(علیه السلام) باشد در این حکومت حضور دارد و نفر شماره دو حساب می‌شود.

وی تصریح کرد: با این انگیزه‌ها ‌مأمون امام رضا(علیه السلام) را به ظاهر به ایران دعوت کرد اما در واقع یک الزام و اجباری در آوردن امام(سلام الله علیه) بود به گونه ای که بیشتر در نظر داشت که ارتباط امام(سلام الله علیه) با بدنه جامعه قطع کند.

انتهای پیام/