تشریح رویکردهای جدید درمان اعتیاد

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی ستاد مبارزه با موادمخدر، نخستین جلسه شورای فرهنگ و هنر ستاد مبارزه با مواد مخدر به ریاست امیرحسین یاوری؛ معاون پیشگیری و درمان این ستاد با هدف پیشگیری از اعتیاد و با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر و تولید محتوا برگزار شد.

زهرا عابدینی مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر، در این نشست بر نقش بی‌بدیل ظرفیت‌های فرهنگی و هنری در پیشگیری از اعتیاد تأکید کرد و گفت: اعتیاد صرفاً یک مسئله فردی نیست، بلکه پدیده‌ای چند بعدی است که خانواده، جامعه و محیط پیرامون را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

به گفته وی، عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، اشتغال و سلامت روان از مهم‌ترین مؤلفه‌های مؤثر در گرایش به مصرف مواد مخدر هستند.

عابدینی با اشاره به تجربه‌های جهانی افزود: پایدارترین و مؤثرترین راه مقابله با اعتیاد، پیشگیری است و هر میزان سرمایه‌گذاری در این حوزه افزایش یابد، هزینه‌های درمان، مقابله و پیامدهای اجتماعی ناشی از اعتیاد کاهش خواهد یافت.

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر تأکید کرد: پیشگیری نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات آموزشی، مشاوره‌ای، توانمندسازی و مداخلات زودهنگام است، اما فرهنگ و هنر به دلیل قدرت نفوذ در ذهن، قلب و سبک زندگی افراد، جایگاهی ویژه در این حوزه دارند.

وی با بیان اینکه گاهی یک فیلم، داستان، نمایش یا اثر هنری می‌تواند تأثیری عمیق‌تر از ساعت‌ها آموزش مستقیم داشته باشد، گفت: قانون می‌تواند محدودیت ایجاد کند و آموزش می‌تواند آگاهی‌بخش باشد، اما فرهنگ رفتار می‌سازد و هنر زبان اثرگذار فرهنگ است.

عابدینی هنرمندان را معماران سرمایه اجتماعی و سازندگان ذهنیت نسل آینده دانست و افزود: جامعه هنری می‌تواند با روایت‌سازی صحیح و واقع‌بینانه از عادی‌سازی مصرف مواد مخدر جلوگیری کرده و تصویری واقعی از پیامدهای آن ارائه دهد.

وی همچنین بر ضرورت تقویت تاب‌آوری اجتماعی از طریق تولیدات فرهنگی و هنری و تولید آثار متناسب با نیازها و دغدغه‌های نسل جدید تأکید کرد.

عابدینی در پایان خواستار شکل‌گیری یک جریان ملی فرهنگی و هنری در حوزه پیشگیری از اعتیاد شد و اظهار کرد: ستاد مبارزه با مواد مخدر آمادگی دارد از تمامی ظرفیت‌های قانونی، تخصصی و حمایتی خود برای همکاری با جامعه فرهنگ و هنر بهره بگیرد.

در ادامه این نشست، سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، با تشریح رویکردهای نوین درمان اعتیاد در کشور گفت: نگاه ستاد به درمان محدود به دوران مصرف مواد نیست و فرآیند درمان در سه مرحله «پیش از اعتیاد»، «حین اعتیاد» و «پس از درمان» دنبال می‌شود.

وی با بیان اینکه بسیاری از عوامل زمینه‌ساز اعتیاد از جمله افسردگی، انزوای اجتماعی، مشکلات خانوادگی و آسیب‌های روانی پیش از مصرف مواد شکل می‌گیرند، افزود: در رویکرد جدید تلاش می‌شود با استفاده از خدمات مشاوره‌ای، روان‌شناختی و روان‌پزشکی، ریشه‌های بروز این آسیب پیش از ورود افراد به چرخه اعتیاد شناسایی و درمان شود.

عباسی با اشاره به حرکت کشور به سمت درمان جامع اعتیاد، تصریح کرد: اگرچه دارو درمانی همچنان یکی از ارکان اصلی درمان است، اما رفتاردرمانی، خانواده‌درمانی، آموزش مهارت‌های زندگی و اصلاح سبک زندگی نیز بخش جدایی‌ناپذیر فرآیند درمان به شمار می‌روند.

به گفته وی، درمان پایدار زمانی حاصل می‌شود که علاوه بر جسم، ابعاد روانی، خانوادگی و اجتماعی فرد نیز مورد توجه قرار گیرد.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر همچنین از ظرفیت هنردرمانی و موسیقی درمانی به عنوان روش‌هایی مؤثر در ارتقای سلامت روان بیماران نام برد و گفت: استفاده از این ظرفیت‌ها می‌تواند اثربخشی فرآیند درمان را افزایش دهد.

وی با تأکید بر اهمیت حمایت از بیماران پس از پایان درمان، اظهار کرد: در قالب طرح «مدیریت مورد»، ارتباط مددکاران اجتماعی با فرد و خانواده پس از ترخیص ادامه می‌یابد تا احتمال بازگشت به مصرف مواد کاهش پیدا کند. همچنین وضعیت اشتغال، معیشت و شرایط خانوادگی افراد به طور مستمر رصد می‌شود تا مسیر بازگشت به زندگی سالم تسهیل شود.

عباسی با اشاره به اجرای برنامه‌های کاهش آسیب، از توسعه سامانه‌های هوشمند نظارتی در حوزه درمان و ساماندهی مصرف‌کنندگان خبر داد و گفت: این سامانه‌ها امکان شناسایی سوابق افراد و تفکیک مصرف‌کنندگان از خرده‌فروشان و قاچاقچیان را فراهم می‌کنند.

وی در ادامه به ظرفیت مراکز درمانی کشور اشاره کرد و افزود: در حال حاضر حدود ۹ هزار مرکز درمان سرپایی اعتیاد و ۹۳ مرکز جامع نگهداری و درمان در کشور فعال هستند که خدمات درمانی، روان‌شناختی، مهارت‌آموزی و بازتوانی را ارائه می‌کنند.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر همچنین از اجرای طرح‌هایی همچون «طرح تحول درمان»، «مراکز امید و زندگی»، «درمان مادران باردار دارای اعتیاد»، «درمان کودکان و نوجوانان در معرض آسیب» و توسعه روش‌های نوین دارویی خبر داد و گفت: استفاده از داروهای طولانی‌اثر از جمله رویکردهای جدیدی است که می‌تواند میل به مصرف مواد را برای مدت طولانی کاهش داده و به بازگشت فرد به زندگی عادی کمک کند.

عباسی در پایان بر نقش جامعه هنری در فرآیند درمان و بازتوانی اجتماعی تأکید کرد و گفت: هنرمندان می‌توانند با زبان اثرگذار هنر، امید، انگیزه و آگاهی را به جامعه منتقل کرده و در کاهش آسیب‌های اجتماعی و حمایت از جوانان نقش مؤثری ایفا کنند.