ارتباط میکروپلاستیکهای استنشاقی با سرطان ریهایدهآل نظام سلامت، حفظ سلامت مردم و حرکت ازدرمانمحوری به پیشگیری است
زنجان- معاون اجرایی رئیسجمهور گفت: ایدهآل نظام سلامت، حفظ سلامت مردم و حرکت از درمانمحوری به پیشگیری است.
به گزارش خبرنگار، جعفر قائمپناه ظهر پنج شنبه در جلسه ستاد پزشک خانواده و نظام ا اشاره به اهمیت نقش نیروهای بهداشتی در تأمین سلامت جامعه اظهار کرد: برخی افراد با تلاشهای آشکار و حضور در صحنههای درمانی به چشم میآیند و قهرمان میشوند، اما بخش مهمی از سلامت مردم بهصورت نرم، خاموش و بیادعا در حوزه بهداشت و پیشگیری ایجاد میشود؛ اقداماتی که شاید کمتر دیده شوند، اما آثار آنها در سلامت جامعه بسیار عمیق و ماندگار است.
معاون اجرایی رئیسجمهور گفت: ایدهآل ما در نظام سلامت این است که پیش از ابتلای مردم به بیماریهای پرهزینه، عوامل خطر شناسایی و با آموزش، مراقبت مستمر و اصلاح سبک زندگی از بروز بیماری یا پیشرفت آن جلوگیری شود
وی افزود: من خودم سابقه فعالیت در حوزه بهداشت داشتهام و معتقدم باید در نظام سلامت یک چشمانداز بلندمدت داشته باشیم؛ چشماندازی که در آن، مسئولیت ما فقط درمان بیمار نباشد، بلکه حفظ سلامت جمعیتی مشخص بر عهده نظام سلامت قرار گیرد.
معاون اجرایی رئیسجمهور با اشاره به پیشنهادی که در جلسه با رئیسجمهور و وزیر بهداشت مطرح شده است، گفت: باید سرانه سلامت هر شهرستان و هر جمعیت مشخص باشد و منابع متناسب با آن در اختیار مسئولان قرار گیرد. در این صورت، به مسئول سلامت یک جمعیت مشخص گفته میشود که شما مسئول سلامت این جمعیت هستید و باید برای حفظ سلامت آنها برنامه داشته باشید.
قائمپناه ادامه داد: اگر برای هر فرد یا جمعیت منابع مشخصی در اختیار نظام سلامت قرار میگیرد، هدف نباید این باشد که منابع صرفاً پس از بیمار شدن فرد هزینه شود؛ بلکه باید از این منابع برای جلوگیری از ابتلا یا پیشرفت بیماری استفاده کرد. برای مثال، اگر فردی در معرض ابتلا به دیابت است، باید پیش از رسیدن بیماری به مرحله عوارض جدی، قند خون او بررسی شود، آموزشهای لازم ارائه شود و با اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و تغییر سبک زندگی، از پیشرفت بیماری جلوگیری کنیم.
وی با اشاره به تغییر الگوی بیماریها در کشور افزود: همانطور که دکتر پزشکیان نیز اشاره کردهاند، الگوی بیماریها در کشور تغییر کرده است. در گذشته با بیماریهای عفونی مانند سل، حصبه، مننژیت، سرخک و برخی بیماریهای واگیر مواجه بودیم، اما امروز بخش عمدهای از بار بیماریها مربوط به بیماریهای غیرواگیر از جمله سکتههای قلبی، دیابت و بیماریهای مزمن است.
معاون اجرایی رئیسجمهور خاطرنشان کرد: تفاوت مهم این دو وضعیت در هزینه و پیامدهای بیماری است. ممکن است یک بیماری عفونی با واکسیناسیون یا اقدامات پیشگیرانه کنترل شود، اما بیماریهای مزمن میتوانند فرد را سالها درگیر کنند و هزینههای سنگینی به خانواده و نظام سلامت تحمیل کنند؛ بیماری قلبی ممکن است فرد را به جراحی و اقدامات تخصصی نیازمند کند و بیماری کلیوی ممکن است به دیالیز منجر شود. علاوه بر هزینههای اقتصادی، کیفیت زندگی بیمار نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
قائمپناه تأکید کرد: بنابراین ایدهآل نظام سلامت این است که سلامت مردم را حفظ کنیم، نه اینکه فقط زمانی که فرد بیمار شد به فکر درمان او باشیم. اگر یک فرد ۴۰ یا ۴۵ ساله هست، باید از سالها قبل عوامل خطر مانند افزایش کلسترول، فشار خون یا اضافهوزن او شناسایی شود و به او آموزش داده شود که چگونه با ورزش، تغذیه مناسب و اصلاح سبک زندگی از رسیدن به مرحله بیماری قلبی و اقدامات تهاجمی جلوگیری کند.
وی همچنین بر اهمیت تشخیص زودهنگام بیماریها تأکید کرد و گفت: در مورد بیماریهایی مانند سرطان نیز تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد. باید به زنان آموزش داده شود که نسبت به علائم هشداردهنده حساس باشند و در صورت مشاهده موارد مشکوک، در سریعترین زمان به مراکز درمانی مراجعه کنند تا بیماری در مراحل اولیه شناسایی شود و احتمال نیاز به درمانهای سنگین کاهش پیدا کند.
معاون اجرایی رئیسجمهور با اشاره به مفهوم «مراقبت فعال» در نظام بهداشت اظهار کرد: ما در حوزه بهداشت مراقبت فعال و غیرفعال داریم. مراقبت فعال یعنی نظام سلامت منتظر نماند تا بیمار مراجعه کند، بلکه خود سیستم به دنبال افراد تحت پوشش باشد و وضعیت سلامت آنها را پیگیری کند.
قائمپناه افزود: در گذشته در خانههای بهداشت، نیروهای بهداشتی به منازل مراجعه میکردند، وضعیت واکسیناسیون کودکان را بررسی میکردند و اگر واکسنی تزریق نشده بود، علت آن را پیگیری میکردند. اطلاعات واکسیناسیون کودکان نیز در نظام ثبت میشد. امروز با وجود پرونده الکترونیک سلامت، امکان انجام این کار بسیار دقیقتر و گستردهتر فراهم شده است.
وی ادامه داد: اگر پرونده الکترونیک سلامت بهدرستی مورد استفاده قرار گیرد، سیستم باید برای افراد تحت پوشش هشدار ایجاد کند؛ مثلاً مشخص شود کدام فرد برای انجام آزمایشهای ضروری مراجعه نکرده، کدام بیمار مبتلا به دیابت شش ماه است که تحت مراقبت قرار نگرفته یا کدام فرد نیازمند بررسی مجدد فشار خون و قند خون است.
قائمپناه گفت: در مورد بیمار دیابتی نیز صرفاً نباید به تجویز دارو اکتفا کنیم. باید بررسی شود که آیا قند خون او کنترل شده است یا خیر، آیا داروهای خود را بهدرستی مصرف میکند، آیا سبک زندگی خود را اصلاح کرده، آیا ورزش میکند، آیا تغذیه مناسب دارد و آیا وزن خود را کاهش داده است یا خیر. این مجموعه اقدامات است که معنای واقعی مراقبت و حفظ سلامت مردم را تشکیل میدهد.
معاون اجرایی رئیسجمهور با تأکید بر نقش پزشک خانواده در این رویکرد گفت: پزشک خانواده نباید فقط زمانی بیمار را ببیند که بیماری او تشدید شده است. پزشک خانواده باید مسئول سلامت جمعیتی باشد که تحت پوشش او قرار دارد و به شکل فعال وضعیت جسمی، روحی و اجتماعی افراد را پیگیری کند.
وی افزود: سلامت فقط سلامت جسم نیست. سلامت روحی و روانی و همچنین سلامت اجتماعی نیز باید مورد توجه قرار گیرد. موضوعاتی مانند کودکان کار، کودکان در معرض آسیب، خشونت علیه کودکان و زنان و سایر آسیبهای اجتماعی، بخشی از مسائل سلامت جامعه هستند که نباید مغفول بمانند.
قائمپناه تصریح کرد: از مسائل مربوط به آب، فاضلاب و پسماند گرفته تا مسائل اجتماعی و روانی، همه با سلامت مردم ارتباط دارند و نظام سلامت باید نسبت به آنها حساس و پاسخگو باشد. به همین دلیل، برنامه پزشک خانواده باید با نگاه جامع به سلامت طراحی و اجرا شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت شناخت دقیق وضعیت سلامت جمعیت تحت پوشش تأکید کرد و گفت: از مدیران شبکههای بهداشت انتظار داریم نقشه سلامت جمعیت تحت پوشش خود را بهصورت دقیق در اختیار داشته باشند. اگر جمعیت تحت پوشش یک شبکه ۱۸۰ هزار نفر است، باید مشخص باشد چه تعداد از این جمعیت فشار خون دارند، چند نفر مبتلا به دیابت هستند، چه تعداد عوامل خطر بیماریهای قلبی دارند، وضعیت بیماریهای شایع در زنان و سایر شاخصهای مهم سلامت چگونه است.
معاون اجرایی رئیسجمهور افزود: اگر مدیری بتواند چنین تصویری از جمعیت تحت پوشش خود ارائه دهد، این یک اقدام ارزشمند است؛ زیرا بدون شناخت دقیق جمعیت و وضعیت بیماریها نمیتوان برای سلامت آنها برنامهریزی کرد.
قائمپناه در عین حال تأکید کرد که هدف نظام مدیریتی نباید صرفاً نظارت بر تعداد اقدامات و فعالیتهای اداری باشد و گفت: ما نباید صرفاً فرایندها را برای خودمان مانیتور کنیم. اینکه چند نامه نوشته شده، چند جلسه برگزار شده یا چند مکاتبه انجام شده، بهتنهایی نشاندهنده موفقیت نیست. مهم این است که نتیجه این اقدامات چه بوده است.
وی ادامه داد: مدیر شبکه باید بتواند در پایان کار بگوید از جمعیت تحت پوشش خود، چه تعداد بیمار شناسایی شده، چند نفر تحت مراقبت قرار گرفتهاند، وضعیت بیماران چگونه تغییر کرده و چه میزان از عوامل خطر کاهش یافته است. این همان چیزی است که باید بهعنوان نتیجه عملکرد نظام سلامت مورد توجه قرار گیرد.
معاون اجرایی رئیسجمهور خاطرنشان کرد: اگر از یک جمعیت ۱۸۰ هزار نفری، تعداد مبتلایان به فشار خون، دیابت، بیماریهای قلبی و سایر بیماریهای مهم را بهطور دقیق شناسایی کنیم و سپس بتوانیم این افراد را تحت مراقبت قرار دهیم، در واقع از یک نظام سلامت فعال برخوردار هستیم.
قائمپناه گفت: هدف نهایی این است که نظام سلامت از یک نظام صرفاً درمانگر به نظامی پیشگیرانه، پیشدستانه و پاسخگو تبدیل شود؛ نظامی که قبل از آنکه مردم بیمار شوند یا بیماری آنها به مرحله پرهزینه و غیرقابل بازگشت برسد، عوامل خطر را شناسایی کند، آموزش دهد، مراقبت کند و سلامت مردم را حفظ کند.
دیدگاهتان را بنویسید