مدرسه میناب و قتلگاه نوگلان دانشآموز موزه جنایت جنگی آمریکا میشودالبرز زیر فشار «انفجار جمعیت دانشآموزی»؛ کلاسهایی که دیگر جا ندارند!
مدارس استان البرز همچنان با کمبود جدی فضا و تراکم بالای کلاسهای درس دستوپنجه نرم میکنند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، در سالهایی که «آموزش» بیش از هر زمان دیگری بهعنوان پیشران توسعه و عدالت اجتماعی شناخته میشود، وضعیت زیرساختهای آموزشی به یکی از شاخصهای کلیدی سنجش کارآمدی سیاستگذاری عمومی بدل شده است؛ شاخصی که نهفقط کیفیت یادگیری، بلکه آینده نیروی انسانی، سطح سرمایه اجتماعی و حتی مسیر رشد اقتصادی یک جامعه را تعیین میکند. در این میان، استان البرز بهواسطه شرایط خاص جمعیتی، مهاجرپذیری گسترده و همجواری با پایتخت، به یکی از پیچیدهترین و چالشبرانگیزترین جغرافیاهای آموزشی کشور تبدیل شده است؛ استانی که رشد سریع جمعیت دانشآموزی در آن، سالها جلوتر از توسعه فضاهای آموزشی حرکت کرده و همین مسئله، نابرابری در دسترسی به امکانات آموزشی را به یک دغدغه جدی بدل ساخته است.
تراکم بالای کلاسهای درس، کمبود سرانه فضای آموزشی، فرسودگی برخی مدارس و فشار مضاعف بر زیرساختهای موجود، تنها بخشی از واقعیتی است که نظام آموزشی البرز با آن مواجه است. در چنین شرایطی، دیگر نمیتوان با راهکارهای مقطعی و محدود، پاسخگوی نیازهای فزاینده این استان بود؛ بلکه ضرورت یک «تحول ساختاری» و «نگاه جهادی» به توسعه فضاهای آموزشی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. همین ضرورت، زمینهساز شکلگیری رویکردی تازه در مدیریت آموزشی استان شد؛ رویکردی که تلاش میکند با اتکا به برنامهریزی دقیق، مشارکت گسترده مردم و همافزایی دستگاههای اجرایی، فاصله میان «وضع موجود» و «وضع مطلوب» را کاهش دهد.
«نهضت توسعه عدالت در فضای آموزشی و تجهیزات» را میتوان پاسخی عملی به این مطالبه انباشته دانست؛ حرکتی که از سطح شعار عبور کرده و با ورود به جزئیات میدانی، تلاش کرده است چالشها را بهصورت نقطهای شناسایی و برای آنها راهحل ارائه دهد. در این مسیر، البرز نهتنها بهعنوان یکی از استانهای دارای بیشترین نیاز، بلکه بهعنوان یکی از پیشگامان اجرای این نهضت نیز شناخته میشود؛ استانی که پیش از اجرای سراسری طرح، گامهای اولیه را برداشته و اکنون در حال تبدیل آن به یک الگوی عملیاتی است.
با این حال، مسیر توسعه آموزشی در البرز همچنان با موانع جدی همراه است؛ از کمبود زمین برای احداث مدارس گرفته تا رشد سالانه جمعیت دانشآموزی که برنامهریزیها را پیچیدهتر میکند. در کنار این چالشها، فرصتهایی نیز شکل گرفته است؛ از جمله مشارکت فعال مردم، ورود نهادهای محلی به فرآیند ساخت مدارس و افزایش توجه ملی به مسئله عدالت آموزشی.
حمید مسعودی، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان البرز در گفت وگویی تفصیلی با خبرنگار تسنیم در کرج به واکاوی «کمبودها» و «امیدها» در مدارس استان پرداخت که از نظر خوانندگان محترم تسنیم میگذرد:
سؤال: وضعیت فضاهای آموزشی استان البرز در حال حاضر چگونه است و چه چالشهایی در این حوزه وجود دارد؟
استان البرز بهدلیل موقعیت جغرافیایی خاص، نزدیکی به پایتخت و مهاجرپذیری بالا، در سالهای گذشته همواره با یک فشار مضاعف در حوزه آموزش مواجه بوده است. این فشار خود را بهصورت کمبود سرانه فضای آموزشی، تراکم بالای دانشآموز در کلاسها و فرسودگی بخشی از زیرساختها نشان داده است.
در واقع البرز از استانهایی است که رشد جمعیت دانشآموزی آن از رشد زیرساختهای آموزشی جلوتر بوده و همین مسئله باعث شده مدیریت فضاهای آموزشی در این استان همیشه در وضعیت «فوریت توسعه» قرار داشته باشد.
سؤال: چه تحولی در مسیر رفع این چالشها در سالهای اخیر شکل گرفته است؟
نقطه عطف مهم در این حوزه، شکلگیری «نهضت توسعه عدالت در فضای آموزشی و تجهیزات» از نیمه دوم سال 1400 در سطح استان بود. این طرح با حمایت جدی استاندار البرز و نگاه ویژه به آموزشوپرورش آغاز شد و در عمل یک رویکرد جدید در مدیریت آموزشی استان ایجاد کرد.
ویژگی مهم این نهضت این بود که به جای نگاه کلی و شعاری، وارد جزئیات شد؛ یعنی مشکلات آموزشی بهصورت محلهبهمحله، منطقهبهمنطقه و حتی نقطهای شناسایی شد. این مدل باعث شد تصمیمگیریها دقیقتر و منابع هدفمندتر تخصیص پیدا کنند.
سؤال: نقش دستگاههای مختلف در پیشبرد این نهضت چه میزان بوده است؟
یکی از نقاط قوت این طرح در البرز، همکاری واقعی و میدانی دستگاهها بود. شهرداریها، فرمانداریها، استانداری و مجموعه آموزشوپرورش در یک چارچوب مشترک قرار گرفتند و همین همافزایی باعث شد بسیاری از گرههای اجرایی پروژهها باز شود.
تا سال 1403 آثار این همکاریها کاملاً در سطح استان قابل مشاهده بود و در بسیاری از مناطق، کاهش تراکم کلاسها و افزایش ظرفیت پذیرش دانشآموزی بهصورت ملموس اتفاق افتاد.
سؤال: مهمترین دستاورد عددی این طرح در استان چه بوده است؟
یکی از مهمترین دستاوردها، افزایش حدود 0.36 مترمربع به سرانه فضای آموزشی استان است. شاید این عدد در ظاهر کوچک به نظر برسد، اما در مقیاس جمعیتی البرز و فشار بالای دانشآموزی، یک جهش قابل توجه محسوب میشود.
در قالب سامانه ساتع، مجموعاً 90 پروژه آموزشی در استان تعریف شده که شامل 1110 کلاس درس است. از این تعداد تاکنون 59 پروژه تکمیل و وارد مدار بهرهبرداری شده و سایر پروژهها نیز در مراحل پایانی قرار دارند.
سؤال: ویژگی پروژههای آموزشی البرز چیست و چه تفاوتی با سایر استانها دارد؟
در البرز اغلب پروژهها بزرگمقیاس هستند. برخلاف برخی استانها که مدارس یک یا دو کلاسه دارند، در البرز عمده پروژهها 12 کلاسه، 15 کلاسه و حتی بزرگتر هستند.
این موضوع باعث میشود تعداد پروژهها کمتر به نظر برسد، اما از نظر ظرفیت آموزشی، البرز جزو استانهای برتر کشور در تحویل کلاس درس جدید محسوب میشود و در رتبههای پنج یا شش کشور قرار دارد.
سؤال: نقش مردم در اجرای این نهضت چیست؟
محور اصلی این نهضت، مشارکت مردم است. برای هر پروژه، مسئول مردمی، معین و حامی تعریف شده تا فرایند ساخت مدرسه صرفاً یک اقدام دولتی نباشد، بلکه یک حرکت اجتماعی باشد.
این مدل مشارکت باعث شده هم سرعت اجرای پروژهها افزایش پیدا کند و هم حس تعلق اجتماعی نسبت به مدارس در میان مردم تقویت شود؛ موضوعی که در بلندمدت به حفظ و نگهداری بهتر فضاهای آموزشی کمک خواهد کرد.
سؤال: یکی از چالشهای مهم البرز کمبود زمین است. این مسئله چگونه مدیریت شده است؟
بله، یکی از جدیترین مشکلات ما تأمین زمین مناسب برای ساخت مدارس است. به دلیل تراکم جمعیتی بالا و محدودیت اراضی، این موضوع کار را دشوار کرده است.
با این حال، با همراهی استاندار و دستگاههای اجرایی، بخشی از این مشکل مدیریت شده و زمینهایی برای پروژههای جدید تأمین شده است. البته هنوز این چالش بهطور کامل برطرف نشده و نیازمند استمرار همکاری بین دستگاههاست.
سؤال: با توجه به رشد جمعیت دانشآموزی، آینده فضای آموزشی استان را چگونه میبینید؟
سالانه حدود 8 هزار دانشآموز جدید به جمعیت استان اضافه میشود و این موضوع برنامهریزی آموزشی را بسیار پیچیدهتر میکند. اما با وجود این فشار جمعیتی، روند توسعه متوقف نشده و پروژهها با سرعت در حال اجرا هستند.
هدفگذاری ما این است که تا پایان دولت، با تکمیل 90 پروژه و 1110 کلاس درس، سرانه آموزشی استان به بیش از 4 مترمربع برسد؛ عددی که میتواند البرز را از وضعیت بحرانی خارج کند و به شرایط پایدار برساند.
سؤال: آیا اجرای پروژهها در شرایط خاص و حتی بحرانها نیز ادامه داشته است؟
بله، حتی در شرایط سخت و بحرانها نیز پروژهها متوقف نشدهاند. نمونه آن پروژه مدرسه اوتیسم است که در همان روزهای آغازین شرایط جنگی، کلنگزنی و سپس عملیات اجرایی آن بدون توقف ادامه پیدا کرد.
این نشان میدهد که اراده جدی برای توسعه فضای آموزشی وجود دارد و این مسیر تحت هیچ شرایطی متوقف نخواهد شد.
سؤال: در حوزه بهسازی مدارس چه اقداماتی انجام شده است؟
در قالب طرح شهید عجمیان، تنها در سال گذشته بیش از 3400 کلاس درس در استان بهسازی و شادابسازی شد. همچنین شهرداریهای کرج و فردیس نیز در این مسیر مشارکت فعال داشتند و بهترتیب 1250 و 350 کلاس درس را نوسازی و بهسازی کردند.
این اقدامات در کنار مشارکت گروههای مردمی ادامه دارد و هدف نهایی، ایجاد محیطی استاندارد، ایمن و شاد برای دانشآموزان استان است.
انتهای پیام/
دیدگاهتان را بنویسید